بررسی تاثیرات هوش تجاری (BI) بر سازمان‌ها
*فائزه جهاندیده/ کارشناس دفتر برنامه ریزی
در محیط تجاری در حال تغییر امروز، اطلاعات تجاری یکی از اصلی‌ترین نیازهای سازمان برای بقا و کسب موفقیت در عرصه رقابت می‌باشد. با پیشرفت سیستم‌های اطلاعاتی مدیریتی، یکی از ابزارهای پیشرو در جهت‌دهی مناسب تصمیمات کل سازمان، فناوری‌هایی نظیر هوش تجاری هستند.
هوش تجاری فرآیندی سیستماتیک و سازمان‌یافته از روش‌ها، فرایندها و معماری‌هایی است که داده خام را به اطلاعات مفید و معنادار تبدیل می‌کند. در این فناوری داده‌های خام از منابع اطلاعاتی درونی و بیرونی مرتبط با فعالیت سازمان از جمله محصولات، خدمات، مشتریان، محیط، رقبا، بازار و ... جمع‌آوری شده و پس از تجزیه و تحلیل، برای شناسایی و توسعه فرصت‌های جدید در قالب داشبوردها و گزارشات به دانش تبدیل می‌شوند.
هدف هوش تجاری این است که مقادیر بزرگی از داده‌ها را بررسی، یکپارچه سازی (به صورت منطقی)، جمع‌آوری و (به صورت چندبعدی) تحلیل کند تا بتواند عملکرد سازمان را بهبود ببخشد و در تصمیم‌گیری‌ها به مدیران سطوح مختلف سازمان کمک کند.
بیشترین بهره‌مندی بدست آمده از هوشمندی کسب وکار، امکان دسترسی بی‌واسطه به داده‌ها توسط تصمیم‌گیرندگان در تمام سطوح سازمان است. در این صورت این افراد قادر خواهند بود که با داده‌ها تعامل داشته، آنها را تحلیل کنند و در نتیجه بتوانند کسب وکار را مدیریت کنند، کارایی را بهبود بخشند، فرصت‌ها را کشف کنند و کارشان را با بازدهی بالا انجام دهند.
این فناوری شامل مجموعه وسیعی از برنامه های کاربردی نظیر: تحلیل های موردی ، گزارش‌ساز، پردازشگر تحلیلی آنلاین(OLAP)، هوش تجاری موبایل، هوش تجاری عملکردی، هوش جاری و سرویس های ابری، هوش تجاری متن باز، هوش تجاری اشتراکی و هوش منطقه ای می باشد. تکنولوژی هوش تجاری همچنین شامل نرم افزارهای بصری‌سازی داده برای طراحی نمودارها و سایر داده‌نمایی‌ها وابزارهایی برای ساخت انواع داشبوردها می‌باشد. برنامه های هوش تجاری همچنین می توانند ترکیبی از انواع تجزیه و تحلیل پیشرفته مانند داده کاوی، تحلیل های پیشگویانه، متن‌کاوی، تحلیل‌های آماری و تحلیل کلان داده ها را ارائه دهند.
شکل (۱) فرآیند هوش تجاری
استفاده از BI مزایایی ازجمله بهبود فرایندهای داخلی، شناسایی فرصت‌های جدید، دستیابی به مزیت های رقابتی جدید، شناسایی روندهای بازار و مشکلاتی که باید مورد توجه قرار بگیرند و ... دارد.
با ارزیابی و تحلیل‌های حاصل از گزارشات این فناوری جدید هوشمند، می‌توان قبل از اینکه مخاطرات، سازمان را تهدید کنند و صدمات اقتصادی گزاف آنها مانع از بازار مناسب و باعث کاهش کیفیت عملکرد شود، آنها را پیش‌بینی و چاره‌جویی کرد و همچنین پیش از آنکه فرصت‌ها توسط چشمان ریزبین و دقیق رقبا شناسایی شوند و فرصت رشد و ترقی از سازمان گرفته‌شود، آنها را به دست آورد که البته این اهداف صرفا با اتخاذ تصمیمات دقیق و هوشمند تحقق خواهد یافت.
سیستم‌های هوش تجاری ، شانس بزرگی را برای مدیریت اثربخش شرکت فراهم می کنند؛ هر چند که این فناوری نیازمند کار سخت و زیاد کاربران ، طراحان سیستمی و تحلیلگران و اطلاعات و فرهنگ سازمانی قوی است. مهارت‌هایی، از جمله: شناسایی، مدل‌بندی (فرایندها و ساختارهای سازمانی) و تسهیم دانش، فقط برخی فاکتورهایی هستند که در توسعه منظم سیستم‌های هوش تجاری موثراست.